De Europese drone-industrie profileert zich al jaren als wereldleider op het gebied van regelgeving en veiligheid. Centraal daarin staat Specific Operations Risk Assessment (SORA), bedoeld als flexibel raamwerk om complexere operaties zoals BVLOS-vluchten mogelijk te maken. In een nieuw opiniestuk op sUAS News trekt Stephen Sutton, CEO van de Finse drone-operator Flyby Guys, echter een harde conclusie: in de praktijk werkt het systeem niet zoals bedoeld.
Inhoudsopgave
Theorie versus praktijk
Volgens Sutton is er op papier weinig mis met SORA. Het model biedt structuur en zou juist innovatie moeten faciliteren. “Op papier is SORA precies wat de sector nodig heeft”, schrijft hij. Maar de realiteit is anders: goedkeuringsprocessen duren maanden, en soms zelfs bijna een jaar.
Voor een sector die draait op snelheid en innovatie is dat volgens hem een fundamenteel probleem. De vraag is dan ook niet langer of SORA in theorie werkt, maar of het in de praktijk toepasbaar is.
Groeiende bottleneck
De vertragingen worden vaak toegeschreven aan nationale luchtvaartautoriteiten, maar dat vindt Sutton te kort door de bocht. Volgens hem ligt de oorzaak dieper in het systeem zelf. SORA is complex, vraagt veel documentatie en laat ruimte voor interpretatie.
Het grootste probleem is volgens hem het gebrek aan consistentie. “Wanneer een raamwerk zo complex is dat twee ervaren beoordelaars het verschillend kunnen interpreteren, zijn vertragingen onvermijdelijk.” Elke aanvullende vraag of herziening leidt tot nieuwe vertraging, waardoor een structurele bottleneck ontstaat.
Te complex om schaalbaar te zijn
Een ongemakkelijke constatering is dat maar weinig partijen SORA volledig begrijpen. Operators worstelen met aanvragen, consultants bouwen er complete businessmodellen omheen, en ook autoriteiten zoeken nog naar eenduidige interpretaties.
Dat is volgens Sutton een duidelijk alarmsignaal. Een systeem dat bedoeld is om groei te faciliteren, zou niet afhankelijk moeten zijn van specialistische kennis op elk niveau. De huidige complexiteit verhoogt de drempel, remt innovatie en bevoordeelt partijen met diepe zakken.
Bedrijfsmatige realiteit
Voor dronebedrijven is vooral de onvoorspelbaarheid problematisch. Strenge regels zijn nog te managen, maar onzekere doorlooptijden niet. “Als een SORA-goedkeuring drie maanden duurt, kunnen bedrijven daarop plannen. Als het negen of twaalf maanden duurt, wordt plannen onmogelijk.”
Dat heeft directe gevolgen voor investeringen, contracten en klantvertrouwen. Als reactie wijken veel operators uit naar operaties binnen de Open categorie, simpelweg omdat die voorspelbaar zijn en directe inkomsten mogelijk maken.
Open categorie als alternatief
De Open categorie biedt duidelijkheid en snelheid: geen langdurige goedkeuringsprocedures en directe inzetbaarheid binnen vastgestelde grenzen. Maar die voordelen hebben een keerzijde. De categorie is per definitie beperkend en remt schaal en complexiteit.
Sutton schetst daarmee een paradox: de meest toegankelijke route is tegelijk de minst toekomstbestendige. “De enige betrouwbare manier om geld te verdienen is tegelijkertijd de minst schaalbare.”
Implicaties voor U-space
De problematiek raakt ook de ontwikkeling van U-space, het Europese concept voor grootschalige drone-integratie. Dit model veronderstelt snelle en voorspelbare toegang tot luchtruim. Als SORA-trajecten echter maanden tot een jaar duren, ontstaat er een fundamentele mismatch.
“Je kunt geen hoogfrequente, on-demand drone-economie bouwen op een traag goedkeuringssysteem,” aldus Sutton. Zonder aanpassingen dreigt U-space volgens hem een theoretisch concept te blijven in plaats van een commerciële realiteit.
Oproep tot fundamentele verandering
Sutton pleit nadrukkelijk niet voor kleine aanpassingen, maar voor structurele hervormingen. Hij noemt vier speerpunten:
* Vereenvoudiging van het SORA-proces
* Meer consistentie tussen Europese lidstaten
* Voorspelbare doorlooptijden
* Betere samenwerking tussen industrie en autoriteiten
“Als een proces een jaar duurt en niemand het volledig begrijpt, is het niet geschikt voor het beoogde doel,” stelt hij scherp.
Europa dreigt achterop te raken
Terwijl andere regio’s experimenteren met snellere en commercieel aantrekkelijkere toelatingsprocedures, dreigt Europa volgens Sutton terrein te verliezen. SORA was bedoeld als enabler van innovatie, maar werkt in zijn huidige vorm juist vertragend.
Zijn conclusie liegt er niet om: het probleem ligt niet bij individuen of autoriteiten, maar bij een systeem dat te complex en te traag is geworden. Zonder ingrijpende aanpassingen komt volgens Sutton niet alleen de groei van de sector in gevaar, maar ook de internationale concurrentiepositie van Europa.
Lees het volledige opiniestuk op sUAS News
