Medische drones kunnen op brede publieke steun rekenen, zeker wanneer ze worden ingezet voor noodhulp, bloedtransport of andere toepassingen die direct voordeel opleveren voor patiënten. Maar die steun mag volgens Britse onderzoekers niet automatisch worden gebruikt om commerciële toepassingen van drones te legitimeren. In een nieuw rapport wordt expliciet gewaarschuwd voor ‘medical washing’: het presenteren van maatschappelijk nuttige medische toepassingen als opstap naar minder breed gedragen publieke of commerciële droneactiviteiten.
Inhoudsopgave
Veel steun voor medische toepassingen
Het rapport Medical BVLOS Drones: Wales and UK Perspectives is opgesteld door de University of Birmingham in opdracht van het Britse Department for Transport. De onderzoekers combineerden representatieve enquêtes onder 695 inwoners van Wales en 3.588 Britten met focusgroepen met 66 deelnemers.
Uit het onderzoek blijkt dat veel deelnemers positief staan tegenover drones voor medische doeleinden. Vooral noodhulp, het transport van bloed en medische producten en logistiek tussen ziekenhuizen worden gezien als zinvolle toepassingen. In landelijke en moeilijk bereikbare gebieden worden de voordelen nog duidelijker gezien.
Tegelijkertijd willen deelnemers dat het gebruik van drones behoeftegedreven is. Er moet volgens hen duidelijk zijn welk probleem een drone oplost dat niet op een andere manier kan worden opgelost. Ook moet de investering aantoonbaar opwegen tegen alternatieven.
Gevaar van ‘medical washing’
Het rapport plaatst een kritische kanttekening bij de manier waarop sommige dronebedrijven over medische toepassingen communiceren. De onderzoekers constateren dat medische en hulpverlenende drones regelmatig worden gebruikt binnen een breder ‘drones for good’-narratief. Het idee daarachter is dat positieve toepassingen het algemene sentiment rond drones kunnen verbeteren.
Volgens de onderzoekers schuilt daarin een risico. Positieve ervaringen met medische drones zouden kunnen worden aangegrepen om vervolgens ook andere BVLOS-toepassingen sneller maatschappelijk geaccepteerd te krijgen. Het rapport noemt daarbij expliciet het risico op ‘medical washing’: de aanname dat een maatschappelijk nuttige NHS-toepassing automatisch een legitimatie vormt voor minder gewenste publieke of commerciële toepassingen.
Van bloedmonsters naar maaltijdbezorging
Hoewel de onderzoekers geen specifieke bedrijven noemen, vertoont hun observatie overeenkomsten met de manier waarop sommige commerciële dronebezorgers het ‘drones for good’-narratief hebben omarmd. Zo demonstreerden bedrijven als Wing en Manna hoe zorglogistiek onderdeel zou kunnen uitmaken van hun bredere ambities op het gebied van dronebezorging.
Wing heeft samen met Apian en NHS-partners drones ingezet voor het transport van onder meer bloedmonsters in Londen. Manna werkt samen met het Rotunda Hospital in Dublin aan dronevluchten voor medische producten en laboratoriummateriaal. Beide bedrijven willen zodoende laten zien dat ook hun technologie zich prima leent voor medische toepassingen, naast commerciële vormen van dronebezorging.
De onderzoekers benadrukken dat steun voor medische drones niet automatisch betekent dat het publiek ook andere toepassingen accepteert. Ze waarschuwen dat de positieve associatie met ‘drones for good’ niet mag worden gebruikt om minder breed gedragen commerciële of publieke BVLOS-diensten versneld te introduceren.
Overigens roepen ook medische bezorgdrones zorgen op. Deelnemers noemden onder meer cybersecurity, privacy, operationele veiligheid, geluidsoverlast en impact op dieren als mogelijke nadelen.
BVLOS als sleuteltechnologie
De discussie is extra actueel omdat de Britse overheid en luchtvaartautoriteit CAA ernaar streven om BVLOS-operaties vanaf 2027/2028 op grotere schaal mogelijk te maken. Daar kunnen zowel maatschappelijke als commerciële toepassingen van drones van profiteren.
De onderzoekers pleiten voor een duidelijke scheiding tussen beide discussies. Medische toepassingen moeten volgens hen worden beoordeeld op hun eigen merites. De legitimiteit van een drone die een bloedmonster of AED vervoert, mag niet automatisch worden ingezet om commerciële dronebezorging of andere minder breed gedragen BVLOS-toepassingen te versnellen.
Daarmee is het rapport geen pleidooi tegen bezorgdrones. De boodschap is vooral dat ‘drones for good’ geen vrijbrief mag worden voor ‘drones for everything’.
