De Belgische kustwacht zet sinds deze week een onbemande helikopterdrone in voor toezicht boven de Noordzee. De drone opereert vanuit de militaire basis in Lombardsijde en zal tot halverwege juli worden ingezet voor uiteenlopende maritieme controletaken, waaronder zoek- en reddingsoperaties, visserijcontrole, detectie van vervuiling en het monitoren van migratiestromen op zee. Het systeem wordt beschikbaar gesteld door het Europees Agentschap voor Maritieme Veiligheid (EMSA).
Inhoudsopgave
Realtime toezicht op zee
Defensie gaf dinsdag een demonstratie van de inzet van de Schiebel Camcopter S-100, een VTOL-drone die speciaal ontwikkeld is voor maritieme operaties. Volgens het agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust maakt de inzet van de drone het mogelijk om sneller en gerichter op te treden in een van de drukste en meest gevoelige zeegebieden van Europa.
De drone levert realtime videobeelden van activiteiten op zee en kan grote gebieden monitoren, inclusief moeilijk bereikbare locaties. Daarbij wordt gekeken naar illegale visserij, verdachte scheepsbewegingen, mariene vervuiling en migratie via zee. Ook kan het systeem ondersteuning bieden bij noodsituaties, bijvoorbeeld wanneer bootmigranten in problemen raken.
Volgens Dries Boodts, directeur van het Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum (MRCC), kan de drone ervoor zorgen dat bemande reddingsmiddelen efficiënter worden ingezet. “Momenteel sturen we bemande middelen uit die zowel moeten zoeken als redden. Idealiter hoeven die eenmaal ter plaatse alleen nog te redden.”
Operaties vanaf Lombardsijde
Hoewel de Camcopter al eerder in Belgische wateren actief was in het kader van de Europese Multipurpose Maritime Operation (MMO), is het volgens Defensie de eerste keer dat het systeem daadwerkelijk vanaf Belgische bodem opereert. Tijdens eerdere missies werd de drone ingezet vanuit Frankrijk, onder meer vanuit het MRCC in Gris-Nez.
De keuze voor Lombardsijde is volgens de Belgische Marine logisch vanwege de directe ligging aan zee en de beschikbare militaire infrastructuur. Vanuit een commandocentrum geven operators instructies aan de dronepiloten, die het toestel op afstand besturen.
Dankzij de krachtige EO/IR-camera met sterke zoomfunctie kunnen operators op kilometers afstand kleine vaartuigen identificeren en zelfs het aantal personen aan boord tellen. Volgens de Belgische Marine kan de drone onder zware weersomstandigheden opereren en urenlang in de lucht blijven.
Brandstofmotor en lange inzetduur
De Camcopter S-100 wordt aangedreven door een brandstofmotor en kan volgens de Belgische kustwacht ongeveer zes uur onafgebroken vliegen, goed voor circa 200 kilometer operationeel bereik zonder bijtanken. Volgens specificaties van fabrikant Schiebel kan de maximale vliegtijd onder optimale omstandigheden oplopen tot tien uur.
Naast visuele inspecties kan het systeem ook worden uitgerust met gespecialiseerde sensoren voor emissiemetingen en milieubewaking. Daarmee kunnen bijvoorbeeld schepen worden opgespoord die verboden brandstoffen gebruiken of olie lozen op zee.
Eerdere samenwerking met EMSA
Dronewatch schreef in oktober 2024 al over de samenwerking tussen EMSA, de Franse kustwacht en de Belgische autoriteiten rond de inzet van de Camcopter S-100 in het Engels Kanaal en de zuidelijke Noordzee. Destijds werd aangekondigd dat het systeem ondersteuning zou bieden bij emissiecontrole, milieubescherming en zoek- en reddingsoperaties. In juli 2025 kreeg de Belgische kustwacht een vergunning om met het systeem te mogen vliegen.
De keuze voor de S-100 is mede gebaseerd op de maritieme staat van dienst van het platform. Zo voerde Equinor in 2020 een offshore testvlucht uit naar een boorplatform, terwijl het systeem sinds 2022 ook wordt ingezet boven de Baltische Zee voor het detecteren van schepen met een te hoog zwavelgehalte in hun brandstof.
De Camcopter S-100 was bovendien de eerste rotary-wing drone die van EASA een Design Verification Report (DVR) ontving. Dat certificeringstraject omvatte onder meer honderden vlieguren onder toezicht van het agentschap, gericht op luchtwaardigheid, operationele veiligheid en cyberweerbaarheid.
