De politie in het Britse Hampshire en Isle of Wight is gestart met een opvallend experiment waarbij getrainde vrijwilligers met drones ondersteuning bieden bij lopende politie-incidenten. Het project is bedoeld om de bestrijding van plattelandscriminaliteit te versterken. Volgens de politie gaat het om een eerste initiatief van deze soort in het Verenigd Koninkrijk.
Inhoudsopgave
Vrijwilligers bieden ondersteuning
Op dit moment doen vijf vrijwilligers mee aan de pilot. Zij hebben een speciale droneopleiding gevolgd en kunnen via de meldkamer worden gealarmeerd wanneer zich een incident voordoet. Dat gebeurt via GoodSAM, een platform waarmee hulpverleners en vrijwilligers kunnen worden gekoppeld aan incidenten.
De vrijwilligers kunnen vervolgens besluiten om met hun drone ondersteuning te bieden. Daarbij gaat het onder meer om situaties rond illegale hazenjacht, stroperij en inbraken in niet-bewoonde gebouwen. Vanuit de lucht kunnen zij informatie verzamelen en beelden maken die de politie mogelijk helpen bij het afhandelen van een incident.
‘Extra ogen’ voor de politie
De politie ziet de dronevrijwilligers als aanvulling op bestaande middelen, waaronder eigen politiedrones, mobiele ANPR-camera’s en trailcamera’s. Vooral op het uitgestrekte platteland kan een vrijwilliger met een drone relatief snel extra overzicht bieden.
Het project wordt gefinancierd door onder meer Test Valley Borough Council, North Wessex Downs National Landscapes en de lokale Police and Crime Commissioner Donna Jones. Als de pilot succesvol is, bestaat de mogelijkheid om het initiatief verder uit te rollen binnen het werkgebied van de politie.
Het idee is interessant, maar roept ook enkele vragen op. De belangrijkste daarvan is hoe de verantwoordelijkheden precies zijn geregeld. De politie meldt dat de vrijwilligers een speciale opleiding hebben gevolgd, maar geeft niet aan over welke formele dronekwalificaties zij beschikken en onder welke operationele regels zij vliegen.
Dat is relevant omdat een vrijwilliger tijdens een politie-inzet feitelijk een onderdeel van de operationele keten wordt. Wie bepaalt waar en hoe de drone wordt ingezet? Wie is verantwoordelijk voor de vlucht? En hoe wordt gecontroleerd dat de vrijwilligers hun kwalificaties, vliegervaring en kennis van de regels op peil houden?
Privacy en beeldmateriaal
Ook de omgang met camerabeelden verdient aandacht. Een drone die boven het platteland wordt ingezet, kan niet alleen verdachten en voertuigen filmen, maar ook woningen, erven en toevallige voorbijgangers.
De politie zal daarom duidelijk moeten maken welke beelden worden opgeslagen, wie daar toegang toe heeft en hoe lang ze worden bewaard. Zeker wanneer dronebeelden uiteindelijk als bewijsmateriaal worden gebruikt, is een zorgvuldige omgang met de gegevens van belang.
Daarnaast is de vraag hoe de politie omgaat met beelden die geen directe relevantie hebben voor het incident. Worden die automatisch verwijderd, of blijven ze onderdeel van het verzamelde materiaal?
En als er iets misgaat?
Een ander punt is aansprakelijkheid. Een drone kan tijdens een inzet neerstorten en schade of letsel veroorzaken. Het is daarom relevant om te weten of de vrijwilligers onder de verzekering van de politie vallen of dat zij zelf voor een passende dekking moeten zorgen.
Ook zou duidelijk moeten zijn wat er gebeurt wanneer een vrijwilliger tijdens een incident afwijkt van de instructies of bijvoorbeeld zelfstandig een verdachte gaat volgen.
Het project laat daarmee zien dat de inzet van drones door burgers bij politiewerk verder gaat dan simpelweg iemand een drone laten besturen. Er ontstaat een nieuwe vorm van samenwerking tussen politie en gemeenschap, waarbij duidelijke afspraken over veiligheid, privacy, bevoegdheden en aansprakelijkheid noodzakelijk zijn.
Dat maakt de pilot in Hampshire interessant om te volgen. Niet alleen vanwege de vraag of vrijwilligers met drones daadwerkelijk bijdragen aan een effectievere aanpak van plattelandscriminaliteit, maar ook vanwege de manier waarop de politie deze vorm van burgerparticipatie organisatorisch en juridisch vormgeeft.
