Een firmware-update installeren op een drone is voor veel piloten inmiddels een routinehandeling. De melding verschijnt in de DJI Fly- of DJI Pilot-app, de update wordt gedownload en na een klein halfuur kan de drone weer de lucht in. Maar wat er tijdens zo’n update precies verandert, blijft soms onduidelijk. In de release notes van DJI staat in zo’n geval niet veel meer dan: “Fixed some known issues.” Dat is misschien voldoende voor een smartphone, maar voor een apparaat waarmee je deelneemt aan het luchtverkeer is dat wat mij betreft onvoldoende informatie.
Inhoudsopgave
“Fixed some known issues” is te summier
Een recent voorbeeld zijn de release notes van de DJI Mavic 4 Pro (firmwareversie v01.00.0800) en de Mini 5 Pro (v01.00.0600). Bij deze firmware-updates wordt volstaan met de summiere omschrijving “Fixed some known issues.” Daarmee weet de gebruiker feitelijk niets.
Welke problemen zijn opgelost? Ging het om een probleem met de camera, de gimbal of de transmissie? Zijn er verbeteringen aangebracht in obstacle avoidance, Return to Home of het navigatiesysteem? Is het vlieggedrag aangepast? Zijn er wijzigingen in de accu-aansturing of andere veiligheidskritische systemen? Of betreft het uitsluitend kleine bugs die voor de meeste gebruikers nauwelijks relevant zijn?
Zonder verdere toelichting valt dat simpelweg niet te beoordelen.
Een drone is geen smartphone
Dat gebrek aan informatie is extra opmerkelijk omdat een firmware-update bij een drone potentieel veel verder kan gaan dan het oplossen van een cosmetische softwarebug. De software bepaalt immers voor een belangrijk deel hoe het toestel zich in de lucht gedraagt.
Denk bijvoorbeeld aan wijzigingen in flight control, obstacle sensing, position hold, Return to Home, automatische landingen of de manier waarop de drone reageert op wind. Ook kleine wijzigingen kunnen in bepaalde omstandigheden merkbaar zijn voor de piloot. Wanneer een fabrikant daar niets over zegt, kan een dronepiloot onmogelijk inschatten welke consequenties een update heeft.
Dat is niet alleen een theoretisch punt. Wie een firmware-update installeert, accepteert in feite dat het gedrag van zijn drone kan veranderen. Dan mag je als gebruiker ook verwachten dat de fabrikant uitlegt wat er veranderd is.
Moet ik nu wel of niet updaten?
Er is nog een praktische reden waarom goede release notes belangrijk zijn. Niet iedere firmware-update hoeft voor iedere piloot dezelfde urgentie te hebben.
Stel dat DJI een beveiligingsprobleem oplost waardoor een bepaalde functie onder specifieke omstandigheden niet goed werkt. Dan wil je als gebruiker weten dat je de update zo snel mogelijk moet installeren. Maar als het gaat om bijvoorbeeld een kleine verbetering in de gebruikersinterface of een probleem met een zelden gebruikte camerafunctie, kan een professionele operator wellicht besluiten de update op een geschikt moment uit te voeren.
Die afweging is alleen mogelijk als DJI voldoende informatie verstrekt.
Nu ontstaat soms de merkwaardige situatie dat piloten op internet moeten proberen te achterhalen wat een firmware-update heeft veranderd. Gebruikersforums, Reddit, Facebook-groepen en YouTube-video’s worden vervolgens de feitelijke release notes. Dat zou natuurlijk niet nodig moeten zijn.
Voor professionals is dit nog belangrijker
Voor recreatieve dronepiloten is beperkte informatie over een firmware-update misschien vooral irritant. Voor professionele operators ligt dat anders.
Een professionele drone-operatie wordt doorgaans voorbereid en uitgevoerd volgens vastgelegde procedures. Apparatuur wordt getest, risico’s worden beoordeeld en wijzigingen aan de gebruikte systemen kunnen aanleiding zijn om een operationele controle opnieuw uit te voeren.
Wanneer een fabrikant een firmware-update uitbrengt zonder duidelijk te beschrijven welke functies en systemen zijn gewijzigd, wordt het voor een operator lastig om te bepalen of bestaande procedures nog onverkort van toepassing zijn.
Dat geldt zeker wanneer een update mogelijk invloed heeft op vlieggedrag of veiligheidsfuncties. Een operator zou moeten kunnen vaststellen: dit is er veranderd, dit zijn de gevolgen en dit is wat ik na de update moet controleren.
Sterker nog: als onderdeel van een operationele autorisatie moet je een maintenance log bijhouden, waarin je ook firmware-updates vastlegt. Als niet duidelijk is wat zo’n update verandert, kan dat bij een incident tot lastige vragen leiden, bijvoorbeeld van een verzekeraar.
Een cryptische mededeling als “Fixed some known issues” helpt daar niet bij.
Vertel bij elke update wat er is veranderd
DJI hoeft natuurlijk niet alle technische details van een firmware-update openbaar te maken. Het gaat er niet om dat het bedrijf precies uitlegt hoe de onderliggende software werkt of welke technische oplossingen zijn toegepast. Maar tussen volledige technische documentatie en een omschrijving van vier woorden zit een wereld van verschil.
Een goede release note zou bijvoorbeeld kunnen aangeven:
- verbeterde stabiliteit van de obstacle avoidance;
- probleem opgelost waarbij Return to Home onder bepaalde omstandigheden niet correct werd geactiveerd;
- verbeterde betrouwbaarheid van de videoverbinding;
- probleem opgelost waarbij de gimbal onder specifieke omstandigheden kon reageren met een korte vertraging;
- optimalisatie van de accu-aansturing;
- verbetering van de nauwkeurigheid van automatische landingen.
Dat zijn nog steeds beknopte omschrijvingen. Maar een piloot weet dan tenminste waar hij mee te maken heeft.
Firmware is geen bijzaak bij een vliegend systeem
Misschien moeten we firmware ook anders gaan bekijken. Een update is niet simpelweg een softwarepakketje dat je installeert omdat de fabrikant dat adviseert. Bij een drone is firmware een essentieel onderdeel van het systeem waarmee je vliegt. Als de software verandert, verandert potentieel ook het gedrag van het luchtvaartuig.
Dat maakt transparante release notes geen luxe, maar een essentieel onderdeel van de gebruikersinformatie. Net zoals een autofabrikant bij een belangrijke software-update duidelijk moet maken wat er aan rijhulpsystemen verandert, zou een dronefabrikant inzicht moeten geven in wijzigingen die relevant kunnen zijn voor het vliegen. Zeker nu drones steeds autonomer worden en steeds meer veiligheidsfuncties softwarematig worden aangestuurd.
DJI, wees wat duidelijker
DJI heeft als marktleider een grote verantwoordelijkheid om hierin het goede voorbeeld te geven. De oplossing is bovendien eenvoudig: maak de release notes uitgebreider en specifieker.
Vermeld niet alleen dát er problemen zijn opgelost, maar ook welke problemen. Geef aan of er nieuwe functies zijn toegevoegd en benoem belangrijke wijzigingen in bestaande functies. Maak vooral duidelijk wanneer een update gevolgen kan hebben voor het vlieggedrag, de veiligheid of andere operationeel relevante eigenschappen. “Fixed some known issues” is simpelweg onvoldoende.
Daarom een oproep aan DJI: vertel ons wat er precies verandert bij élke firmware-update. Dat is niet alleen prettig voor de consument, maar vooral belangrijk voor iedereen die een drone professioneel inzet en moet kunnen vertrouwen op voorspelbaar gedrag van het systeem.
Update: reactie van DJI
DJI heeft inmiddels op deze kritiek gereageerd. Volgens het bedrijf verwijzen omschrijvingen als “Fixed some bugs” en “Fixed some known issues” doorgaans naar reguliere softwarematige verbeteringen of problemen die geen invloed hebben op het gebruik van het product. Bij belangrijke firmware-updates zouden de engineers volgens DJI juist expliciet vermelden welke nieuwe functies zijn toegevoegd of welke verbeteringen in de gebruikerservaring zijn aangebracht.
DJI adviseert gebruikers in dat geval de update tijdig te installeren. Wie echter een belangrijke opdracht moet uitvoeren, kan volgens het bedrijf een update met een dergelijke summiere omschrijving ook uitstellen. Daarmee geeft DJI feitelijk aan dat “Fixed some known issues” doorgaans geen wijzigingen in vlieggedrag of andere voor de gebruiker belangrijke eigenschappen betreft.
Dat is nuttige informatie. Tegelijkertijd blijft de vraag waarom die informatie niet gewoon in de release notes zelf wordt vermeld. Juist als DJI weet dat dergelijke updates geen invloed hebben op het gebruik van de drone, zou dat eenvoudig expliciet kunnen worden aangegeven.
