De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) wil het toezicht op de onbemande luchtvaart de komende jaren verder ontwikkelen. In het Jaarplan 2027 kondigt de inspectie aan het toezicht op drones meer risicogestuurd te willen aanpakken en de afstemming tussen vergunningverlening en toezicht te verbeteren. Tegelijkertijd wil de ILT ruimte blijven bieden aan innovatie met onbemande luchtvaartuigen, terwijl de organisatie door financiële beperkingen gedwongen wordt scherpere keuzes te maken in haar toezicht.
Inhoudsopgave
Meer aandacht voor risico’s
De ILT constateert dat de groei van de onbemande luchtvaart leidt tot een toenemend risico op botsingen en ongevallen in de lucht. Daarom wil de ILT-Luchtvaartautoriteit het toezicht op luchtvaartveiligheid en drones verder doorontwikkelen.
De beschikbare toezichtcapaciteit moet daarbij nadrukkelijker worden ingezet op basis van het risiconiveau. Ook wil de ILT de afstemming tussen vergunningverlening en toezicht verbeteren. Dat is vooral relevant voor operators in de Specific categorie, waar voor veel soorten operaties een exploitatievergunning nodig is.
Van vergunning naar operatie
De voorgenomen aanpak betekent dat niet iedere drone-exploitant noodzakelijkerwijs op dezelfde manier met toezicht te maken krijgt. De ILT werkt met zogenoemde domeinprofielen, waarin de belangrijkste veiligheidsrisico’s per onderdeel van de luchtvaart worden beschreven. Ook voor de onbemande luchtvaart is een afzonderlijk domeinprofiel opgesteld.
Deze profielen vormen onder meer input voor toezicht en inspecties. Daarmee past de aangekondigde ontwikkeling van risicogestuurd toezicht in een bredere beweging waarbij de ILT haar capaciteit wil richten op activiteiten met de grootste veiligheidsrisico’s.
Ook ruimte voor innovatie
Naast toezicht wil de ILT ruimte bieden aan technologische innovatie. In het jaarplan wordt onbemande luchtvaart expliciet genoemd als gebied waarin de inspectie testen en experimenten wil faciliteren.
De ILT wil daarnaast signalen afgeven aan beleidsmakers wanneer bestaande wettelijke kaders nieuwe toepassingen onvoldoende mogelijk maken. Als voorbeeld noemt de inspectie het vervoer van goederen met drones.
De boodschap is daarmee tweeledig: de risico’s van de groeiende dronevaart moeten beter worden beheerst, maar regelgeving mag innovatie niet onnodig in de weg staan.
Geld voor U-space
Ook U-space komt terug in het jaarplan. In de financiële bijlage staat U-space genoemd als een nieuwe wettelijke taak waarvoor vanaf 2027 financiële dekking beschikbaar is.
Dat is relevant omdat de invoering van U-space nieuwe verantwoordelijkheden met zich meebrengt voor onder meer de bevoegde autoriteiten. Het jaarplan geeft overigens geen concrete planning of capaciteitsverdeling voor de uitvoering van deze taak.
Opvallend is dat niet alle nieuwe luchtvaarttaken financiële dekking krijgen. Zo worden onder meer verschillende voorgestelde amendementen van EASA en de Regeling onbemande luchtvaartuigen in de CTR’s genoemd als taken waarvoor voorlopig geen structurele financiering beschikbaar is.
Scherpere keuzes
De financiële situatie dwingt de ILT tot scherpere prioriteiten. De inspectie schrijft dat zij niet overal dezelfde mate van toezicht kan blijven bieden en de beschikbare capaciteit daarom vooral wil inzetten waar de maatschappelijke risico’s het grootst zijn.
Tegen die achtergrond is de ontwikkeling richting risicogestuurd toezicht op drones interessant. De ILT lijkt niet zozeer minder toezicht te willen houden, maar de beschikbare capaciteit gerichter te willen inzetten.
Voor drone-exploitanten wordt het daarmee steeds belangrijker om niet alleen over de juiste vergunningen en procedures te beschikken, maar ook aantoonbaar grip te hebben op de veiligheidsrisico’s van de daadwerkelijke vluchtuitvoering.
(coverfoto: ILT)
