De Meldkamer Midden-Nederland is gestart met een pilot waarbij drones automatisch uitvliegen naar incidenten op bedrijventerreinen in Veenendaal. Opmerkelijk is dat de brandweer hiervoor geen eigen drone-infrastructuur gebruikt, maar aansluit op een bestaand, privaat netwerk van droneboxen. Daardoor kan de meldkamer vrijwel direct beschikken over livebeelden van een incident, zonder dat eerst een droneteam hoeft uit te rukken.
Inhoudsopgave
Livebeelden nog vóór aankomst brandweer
Binnen het proefproject vliegen drones automatisch uit naar geselecteerde incidenten op de bedrijventerreinen Nijverkamp, Ambacht, De Factorij, De Batterijen en De Compagnie in Veenendaal. De livebeelden worden rechtstreeks doorgestuurd naar de Meldkamer Midden-Nederland en kunnen tevens worden bekeken door uitrukkende brandweereenheden.
Hierdoor ontstaat al tijdens de aanrijtijd een actueel beeld van de situatie. Centralisten kunnen op basis daarvan aanvullende eenheden alarmeren of de inzetstrategie aanpassen nog voordat de eerste voertuigen arriveren.
Aanvulling op droneteam
Brandweerkorpsen zetten al jaren drones in voor verkenningen, het opsporen van brandhaarden en het verkrijgen van overzicht tijdens incidenten. In de meeste gevallen moet echter eerst een gespecialiseerd droneteam naar de incidentlocatie reizen voordat luchtbeelden beschikbaar komen.
Het concept van Drone as First Responder (DFR) moet daar verandering in brengen. Daarbij stijgt een drone direct na een melding op vanuit een vaste locatie en vliegt, onder toezicht van een piloot op afstand, naar het incident. Totdat het droneteam van de brandweer arriveert, zorgt deze drone voor een snel eerste overzicht.
Regelgeving vaak obstakel
Technisch gezien bestaat de mogelijkheid om drones automatisch naar incidenten te laten vliegen al geruime tijd. De grootste uitdaging bleek echter de regelgeving rondom BVLOS-operaties.
In Nederland zijn eerder verschillende initiatieven gestart om drones autonoom in te zetten voor veiligheidsdoeleinden. Zo kondigden Avy en het Veluws Bosbrandweer Comité in 2021 plannen aan om natuurbranden vroegtijdig op te sporen met drones. Hoewel de techniek beschikbaar was, bleek grootschalige operationele inzet lastig vanwege de complexe regelgeving rondom vluchten buiten zichtafstand in luchtruimklasse G.
Ook een proef van Brandweer Twente met een dronebox op het dak van een brandweerkazerne in Glanerbrug leidde uiteindelijk niet tot een bredere landelijke uitrol van BVLOS-operaties.
Meeliften op bestaand netwerk
De pilot in Veenendaal kiest een andere aanpak. In plaats van dat de brandweer zelf droneboxen plaatst en vergunningen aanvraagt, wordt gebruikgemaakt van een bestaand commercieel netwerk van Dronebotics op bedrijventerreinen.
Het voordeel is dat de benodigde operationele toestemmingen voor deze locaties al zijn geregeld. Ook procedures voor nachtvluchten en luchtruimveiligheid zijn reeds ingericht. Via software wordt automatisch bepaald welke beschikbare drone het snelst bij een incident aanwezig kan zijn.
Een bijkomend pluspunt is dat meldkamercentralisten niet hoeven te worden opgeleid tot dronepiloot. Zij kunnen opdrachten geven op basis van de ontvangen beelden, terwijl de vluchtuitvoering onder verantwoordelijkheid van Dronebotics blijft.
Mogelijke blauwdruk voor landelijke uitrol
De pilot wordt uitgevoerd door de Meldkamer Midden-Nederland, brandweerpost Veenendaal, het Team Digitale Verkenning (TDV), het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) en Dronebotics. De komende periode wordt onderzocht welke meerwaarde de realtime dronebeelden bieden voor de operationele beeldvorming en incidentbestrijding.
Mocht de proef succesvol blijken, dan zou deze aanpak een interessante blauwdruk kunnen vormen voor een bredere inzet van Drone as First Responder (DFR) in Nederland. Met name op bedrijventerreinen, waar toch al droneboxen worden geplaatst en waar branden vaak een grote impact kunnen hebben, lijkt het concept kansrijk.
