Bij Brussels Airport is dit weekend twee avonden op rij een drone waargenomen. Vrijdagavond leidde een melding tot een tijdelijke beperking van het vliegverkeer, zaterdag werd opnieuw een drone gezien. Opvallend is dat het toestel zaterdag niet alleen visueel werd waargenomen, maar ook door de detectiesystemen van luchtverkeersleider skeyes werd geregistreerd. Tegelijkertijd blijven belangrijke vragen over de aard en herkomst van de drones onbeantwoord.
Inhoudsopgave
Rogue drone procedure geactiveerd
Vrijdagavond rond 21.45 uur werd volgens de autoriteiten een drone waargenomen in de kritieke veiligheidszone rond Brussels Airport. Skeyes activeerde daarop de zogenoemde Rogue Drone Procedure. Gedurende ongeveer 25 minuten konden geen vliegtuigen landen. Drie aankomende vluchten moesten uiteindelijk uitwijken: twee naar Oostende en één naar Luik. Vertrekkende vliegtuigen konden wel blijven opstijgen.
Een dag later was het opnieuw raak. Rond 19.50 uur werd opnieuw een drone gesignaleerd. Volgens skeyes werd het toestel ditmaal zowel visueel als technisch vastgesteld. Een supervisor van de luchtverkeersleiding zag de drone, terwijl de detectieapparatuur van skeyes tegelijkertijd een digitale registratie opleverde.
Toch leidde de tweede waarneming niet tot merkbare problemen voor reizigers. Omdat het zaterdagavond aanzienlijk rustiger was, kon het vliegverkeer worden geconcentreerd op één baan. Daardoor hoefde het vliegverkeer niet te worden stilgelegd en waren er volgens Brussels Airport geen omleidingen of vertragingen.
Nog altijd veel onduidelijkheid
Wie de drone(s) bestuurde en welk type toestel werd gebruikt, is vooralsnog niet bekend. Ook is niet duidelijk of de twee incidenten met elkaar verband houden. De federale politie onderzoekt de meldingen.
Dat maakt de vergelijking met de gebeurtenissen van november vorig jaar onvermijdelijk. Toen leidde een grote hoeveelheid meldingen van drones bij onder meer Brussels Airport, militaire bases en andere gevoelige locaties tot grote onrust in België. Ook elders in Europa werden in die periode veel drones gemeld.
Achteraf bleek echter dat veel van die meldingen niet door technische detectiesystemen konden worden bevestigd. In Brussel werd bovendien een veelbesproken beeld verspreid waarop een vermeende drone te zien zou zijn. Later bleek het object een politiehelikopter te zijn.
De gebeurtenissen van dit weekend zijn daarom interessant vanuit het perspectief van detectie. De zaterdagse waarneming is volgens skeyes immers wél digitaal vastgelegd. Dat maakt het aannemelijker dat er daadwerkelijk een drone aanwezig was, al geeft Skeyes geen details over de technische detectie. Zo is niet duidelijk welk systeem de detectie heeft uitgevoerd en wat er precies is geregistreerd. Het zou bijvoorbeeld kunnen gaan om een drone die kortstondig werd ingeschakeld door een reiziger, waarbij het radiosignaal door de detectieapparatuur werd opgepikt.
Beperkingen van detectiesystemen
België heeft sinds de drone-incidenten van vorig jaar fors geïnvesteerd in technologie om drones rond gevoelige locaties op te sporen en uit te schakelen. Zo werd voor tientallen miljoenen euro’s geïnvesteerd in counter-dronecapaciteit. Vermoedelijk gaat het daarbij vooral om systemen die radiofrequenties (RF) detecteren. Niet iedere drone hoeft echter op een manier te communiceren die door zo’n systeem kan worden opgepikt.
Dat roept ook een interessante vraag op over de vrijdagavond. Daarvan is volgens skeyes alleen sprake geweest van een visuele waarneming. Waarom de technische detectiesystemen toen geen bevestiging opleverden, is vooralsnog niet duidelijk.
Opvallend is bovendien dat beide incidenten zich na zonsondergang afspeelden. Een drone is in het donker van zichzelf niet of nauwelijks zichtbaar; het is de navigatieverlichting, indien aanwezig, die visueel wordt waargenomen. Daarmee kunnen vergissingen niet volledig worden uitgesloten. Juist bij eerdere dronepaniek in Europa bleek het identificeren van objecten in het donker een belangrijke complicerende factor.
Geen bewijs voor georganiseerde actie
De Belgische autoriteiten hebben vooralsnog geen aanwijzingen naar buiten gebracht dat achter de recente waarnemingen een georganiseerde campagne of buitenlandse actor zit. Ook is er geen bewijs dat de incidenten verband houden met de veel grotere golf van meldingen uit 2025.
Dat laatste is relevant, omdat de dronewaarnemingen van vorig jaar aanvankelijk aanleiding gaven tot speculaties over mogelijke Russische betrokkenheid. Daarvoor werd uiteindelijk geen overtuigend bewijs openbaar gemaakt. België besloot desondanks zijn capaciteit voor het detecteren en bestrijden van drones aanzienlijk uit te breiden.
De recente gebeurtenissen laten daarmee vooral zien hoe kwetsbaar de luchtvaart blijft voor meldingen van drones, ongeacht of uiteindelijk kan worden vastgesteld dat sprake is van een bewuste overtreding, een onervaren dronepiloot of een verkeerde identificatie.
Voor Brussels Airport is één ding in ieder geval duidelijk: een enkele melding kan al voldoende zijn om procedures in werking te stellen en het vliegverkeer aan te passen. Dat gebeurde vrijdagavond nog, toen drie vluchten moesten uitwijken. Zaterdag kon dankzij de lagere verkeersdrukte worden voorkomen dat de passagiers daar veel van merkten.
De komende dagen zal vooral moeten blijken wat het politieonderzoek oplevert – en of de twee waarnemingen daadwerkelijk door drones zijn veroorzaakt en met elkaar verband houden.
