Vorige week stelde gastauteur Denise Eikelenboom dat het geen goed idee is om gemeenten zeggenschap te geven over het lagere luchtruim. Eikelenboom vreest voor lokale willekeur, die funest zou zijn voor elk drone-initiatief dat de gemeentegrenzen overstijgt. Burgemeester Onno van Veldhuizen en beleidsadviseur Wouter Asveld stellen in een reactie dat haar vrees ongegrond is.
Luchtvaartzaken zijn van oudsher geen onderwerp van gesprek voor gemeenten of regio’s, maar de droneontwikkeling brengt hierin verandering. Reden voor veertien steden en regio’s om in een manifest Europa en de nationale overheden op te roepen om meer besluitvormingsruimte te geven aan gemeenten en regio’s inzake het lage luchtruim boven hun grondgebied. Dit manifest is tijdens de Amsterdam Drone Week gepresenteerd.
In haar column van 7 januari reageert Denise Eikelenboom op dit initiatief en waarschuwt zij voor de gevolgen van inmenging van gemeenten in de droneregelgeving. Burgemeester Onno van Veldhuizen is initiatiefnemer van het manifest en beargumenteert in dit artikel waarom de vrees van Eikelenboom ongegrond is.
Waarom bemoeit de burgemeester van Enschede zich met droneregelgeving? We zien de maatschappelijke meerwaarde van drones, daarom is Enschede ook medeoprichter van innovatiecluster Space53. Maar er is ook geluidshinder, en terechte zorgen onder inwoners over veiligheid, privacy en of er straks dan altijd overal drones vliegen. Naast ondergrondse stelsels van kabels en leidingen, de bovengrondse infrastructuur van wegen en gebouwen, ontstaat er aan de onderkant van de lucht een nieuw domein in de publieke ruimte. We worden nu in toenemende mate geconfronteerd met drones die zichtbaar en hoorbaar in de stad worden ingezet. Dan is het niet alleen zinvol dat gemeenten toch een plek aan de tafel krijgen bij de zogeheten ‘competent authorities’ die over het luchtruim gaan, het is haar democratische verantwoordelijkheid om ook in dit nieuwe domein van de publieke ruimte het algemeen belang te behartigen en deelbelangen af te wegen. Dat dit geen radicaal idee is, blijkt uit het Dronewatch lezersonderzoek waarin bijna de helft (42%) van de 755 respondenten het hiermee eens is.
Eikelenbooms vrees dat de door ons gevraagde rol gaat leiden tot willekeur en versnippering, en daarmee extra belemmeringen voor de dronesector is onterecht. Het gaat er niet om dat gemeenten zelfstandig mogen beslissen hoe hoog, hoe laat, hoe zwaar, hoe snel, waar en wanneer met drones gevlogen mag worden. De Europese regelgeving is een prima instrument om hierop te sturen, en het level playing field is daarmee gewaarborgd: overal gelden dezelfde regels. Als grensstad zijn wij daar sowieso groot voorstander van. Maar het is geen instrument waarmee lokale knelpunten worden voorkomen of opgelost. De Europese Commissie en EASA begrijpen dit ook, en zij ondersteunen daarom het manifest. Het gaat erom dat gemeenten een zekere bevoegdheid krijgen om te kunnen sturen op het gebruik van het lage luchtruim wanneer de Europese regelgeving geen antwoord biedt op lokale vraagstukken. We vinden het toch ook normaal dat gemeente en niet de Europese Commissie ingrijpt op verkeersdrukte of overlast veroorzakende sluiproutes? Voor een maatschappelijk geaccepteerde ontwikkeling van de dronesector is dus niet de vraag of gemeenten zeggenschap moeten krijgen, maar hoe we die zeggenschap vormgeven.
Enschede is de eerste gemeente in Nederland en misschien wel Europa die het droneverkeer in het lage luchtruim boven de stad in kaart bracht. We zijn de eerste gemeente die een ethische commissie heeft laten kijken naar wat het betekent om drones in de stad in te zetten. En we zijn de eerste om lokale bevoegdheid in het lage luchtruim te agenderen, samen met onze collega steden van het UIC2 netwerk. Enschede leeft met het adagium van onze universiteit: High Tech, Human Touch. Alleen in die combinatie zorgen we ervoor dat technologie goed in de samenleving landt, of in dit geval vliegt. We kijken er naar uit om de belofte van drones waar te maken, samen met de collega ‘competent authorities’ en de sector.
 |  |
| Onno van Veldhuizen, burgemeester van Enschede | Wouter Asveld, beleidsadviseur en projectleider Aerial Uptake |
(coverfoto: een dronedetector op een gebouw in Enschede)
