Elektrische luchtvaartuigen die verticaal kunnen opstijgen en landen (eVTOL’s), vaak aangeduid als ‘dronetaxi’s’ of ‘vliegende taxi’s’, zullen in het Verenigd Koninkrijk waarschijnlijk geen belangrijke rol gaan spelen als alternatief voor trein en auto. Dat concludeert PwC UK in een nieuwe studie waarin met behulp van een jaar aan geanonimiseerde reisgegevens is onderzocht op welke bestaande vervoersroutes eVTOL’s daadwerkelijk een kans zouden maken. Zelfs onder zeer gunstige aannames blijkt het aantal potentiële routes beperkt.
Inhoudsopgave
Geen haalbare routes bij 5 procent adoptie
PwC bouwde voor het onderzoek voort op een studie uit 2023 naar Advanced Air Mobility in het Verenigd Koninkrijk. Voor de nieuwe analyse werden geanonimiseerde en geaggregeerde reisgegevens van BT gebruikt als indicatie voor daadwerkelijk gemaakte verplaatsingen. Met geospatiale analyses werd vervolgens per route bekeken of reizigers in theorie zouden kunnen overstappen van auto of trein naar een eVTOL.
Bij de maximale adoptieveronderstelling uit eerder onderzoek – 5 procent in 2040 – komt PwC uit op nul levensvatbare routes. Pas bij een adoptiegraad van 17 procent verschijnt één route waarop een eVTOL-dienst economisch en praktisch interessant zou kunnen zijn.
Zelfs wanneer wordt uitgegaan van een bewust onrealistische adoptiegraad van 100 procent, zijn er volgens het model slechts 205 routes waarop eVTOL’s een levensvatbaar alternatief zouden kunnen vormen. Die routes vertegenwoordigen gezamenlijk slechts 0,05 procent van alle wekelijkse personentrips in het Verenigd Koninkrijk.
Model in het voordeel van eVTOL
De uitkomsten zijn opvallend omdat PwC op verschillende punten juist gunstige aannames voor eVTOL heeft gehanteerd. Zo is gerekend met optimistische kosten voor de toestellen, ideaal gelegen vertiports en korte loopafstanden van en naar die vertiports. Ook zijn de effecten van slecht weer en beperkte vliegtuigbenutting relatief beperkt meegenomen.
Daarnaast gaat het model uit van een evenwichtige vraag in beide richtingen, een hoge gemiddelde bezettingsgraad en het ontbreken van zogenaamde deadheading: lege vluchten waarbij een toestel na het afzetten van passagiers zonder passagiers terugvliegt.
Ook barrières zoals publieke perceptie, infrastructuur en regelgeving zijn niet meegenomen in de berekening. In werkelijkheid zouden die factoren de introductie van eVTOL-diensten dus nog lastiger kunnen maken.
Geen rekening met nieuwe vraag
Er is wel een belangrijke kanttekening bij de analyse. PwC heeft uitsluitend gekeken naar substitutie: de vraag of bestaande verplaatsingen van auto of trein kunnen worden vervangen door eVTOL. Het model houdt geen rekening met extra vervoersvraag die door de beschikbaarheid van een nieuwe vorm van luchtmobiliteit kan ontstaan.
Dat betekent bijvoorbeeld dat mensen die momenteel niet reizen, of die een veel langere reis maken omdat een directe verbinding ontbreekt, buiten beschouwing blijven. Volgens PwC moet de studie daarom niet worden gelezen als bewijs dat eVTOL überhaupt geen nieuwe mobiliteit kan creëren.
Wel ruimte voor nichetoepassingen
De onderzoekers zien vooral mogelijkheden voor specifieke, geografisch beperkte toepassingen. Daarbij valt onder meer te denken aan het vervangen van conventionele helikopterdiensten, bepaalde premiumverbindingen en routes waarbij directe verbindingen over langere afstanden een duidelijke meerwaarde bieden.
eVTOL’s kunnen met andere woorden wel degelijk onderdeel worden van het Britse transportsysteem, maar waarschijnlijk niet als een soort vliegende vervanger van het bestaande openbaar vervoer. De technologie lijkt eerder geschikt voor een beperkt aantal specifieke verbindingen.
Belemmeringen blijven aanzienlijk
De studie kijkt daarnaast opnieuw naar de belangrijkste obstakels voor de ontwikkeling van Advanced Air Mobility. PwC noemt onder meer publieke acceptatie, infrastructuur, veiligheid en beveiliging, technologische ontwikkeling, regelgeving, beschikbare vaardigheden en de levensvatbaarheid van bedrijfsmodellen.
Op sommige van deze gebieden is sinds een eerder onderzoek in 2023 vooruitgang geboekt. Volgens PwC zijn de fundamentele belemmeringen voor grootschalige invoering echter nog altijd aanzienlijk. Op enkele punten lijken de uitdagingen zelfs groter dan drie jaar geleden werd aangenomen.
Domper op eerdere verwachtingen
De conclusies van PwC roepen herinneringen op aan de hooggespannen verwachtingen van nog geen zeven jaar geleden. Tijdens de eerste editie van de Amsterdam Drone Week in 2019 ging het al volop over een toekomst waarin luchttaxi’s het stadsvervoer zouden veranderen. In een terugblik op die beurs schreven we destijds al over de opvallende kloof tussen de futuristische presentaties over Urban Air Mobility en de veel prozaïscher problemen rond het vliegen met kleine drones.
Inmiddels is die kloof alleen maar zichtbaarder geworden. Twee van de bekendste Europese eVTOL-pioniers uit die tijd, Lilium en Volocopter, kwamen in 2024 in financiële problemen en belandden in een insolventieprocedure. Lilium slaagde er vervolgens niet in zijn activiteiten duurzaam voort te zetten, terwijl Volocopter na een doorstart een andere koers is gaan varen. Misschien waren de luchttaxi’s van 2019 dus niet zozeer te vroeg voor de markt, maar vooral te vroeg voor de verwachtingen die eromheen werden gecreëerd.
