Tijdens een recent bezoek van het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle aan Malmö heeft de Zweedse krijgsmacht gemeld dat een vermoedelijk Russische drone een ongeautoriseerde vlucht heeft uitgevoerd boven Zweedse territoriale wateren. Een Zweeds marineschip greep in door elektronische tegenmaatregelen in te zetten, waarna de drone van de radar verdween. Het toestel kon niet worden geborgen.
Inhoudsopgave
Drone gelanceerd vanaf Russisch schip
Volgens Försvarsmakten werd de drone gelanceerd vanaf het Russische signalen-inlichtingenschip Zhigulevsk, dat zich in de Sont bevond en daar conform internationaal recht door Zweedse wateren voer. Het Zweedse marineschip HMS Rapp hield toezicht op de doortocht van het Russische vaartuig, mede in het kader van de beveiliging van het Franse vliegdekschip.
Tijdens deze surveillancemissie detecteerden systemen aan boord van HMS Rapp drone-activiteit in de nabijheid. Daarop werd een jammer geactiveerd om de verbinding met het toestel te verstoren. Kort daarna verdween de drone spoorloos. Over het type drone, het gebruikte datalinkprotocol of de exacte detectiemethode zijn geen details bekendgemaakt.
Mogelijk gericht op Frans vliegdekschip
De Zweedse strijdkrachten stellen dat de drone vermoedelijk op weg was naar de Charles de Gaulle. Daarmee zou sprake zijn van een gerichte inlichtingenoperatie tegen een NAVO-eenheid tijdens een havenbezoek. Na analyse van technische data concludeerde Försvarsmakten dat het ging om een ongeautoriseerde vlucht, in strijd met Zweedse regelgeving inzake toegang tot het luchtruim boven territoriale wateren.
Naast de dronevlucht zou het Russische schip zich ook niet volledig hebben gehouden aan de geldende voorschriften voor doorvaart door de Sont. Het vaartuig werd door de Zweedse marine gevolgd tot buiten de territoriale wateren en bevindt zich inmiddels in de Oostzee.
Context: eerdere ‘spookdrones’ boven Europa
Het incident volgt op een periode eind vorig jaar waarin meerdere Europese landen melding maakten van ongewenste drones nabij luchthavens en militaire infrastructuur. Daarbij werd gespeculeerd dat onbekende drones mogelijk vanaf Russische schepen zouden zijn gelanceerd. Voor die hypothese is echter nooit hard bewijs geleverd.
De Zweedse bevestiging dat een drone daadwerkelijk vanaf een Russisch inlichtingenschip opereerde, vormt daarmee het eerste officieel erkende incident van deze aard. Tegelijk blijft veel onduidelijk, waaronder het vermoedelijke doel van de dronevlucht. Rusland ontkent iets met de dronevlucht te maken te hebben.
Eerder drone-incident rond geallieerd vliegdekschip
Het voorval vertoont parallellen met een incident in januari 2024, toen boven het Britse vliegdekschip HMS Queen Elizabeth een ongeïdentificeerde drone werd neergehaald tijdens een havenbezoek aan Göteborg. Volgens de Zweedse strijdkrachten werd het toestel binnen enkele seconden na detectie uitgeschakeld in de tijdelijke no-flyzone boven het havengebied. Destijds waren er geen aanwijzingen voor betrokkenheid van een vreemde mogendheid.
(coverfoto: Amanda Gahm / Zweedse strijdkrachten)
